27 Αυγούστου 2010

"Ελένη",Γιώργος Σεφέρης

Καθώς οδεύουμε προς το τέλος του καλοκαιριού...
Θυμόμαστε ξανά τον αγαπημένο μας ποιητή και το πολύ γνωστό του ποίημα "Ελένη"

ΕΛΕΝΗ

 ΤΕΥΚΡΟΣ ... ες γην εναλίαν Κύπρον ου μ' εθέσπισεν
οικείν Απόλλων, όνομα νησιωτικόν
Σαλαμίνα θέμενον της εκεί χάριν πάτρας.
..............................................................
ΕΛΕΝΗ: Ουκ ήλθον ες γην Τρωάδ' , αλλ' είδωλον ήν.
.............................................................
ΑΓΓΕΛΟΣ: Τι φής;
Νεφέλης άρ' άλλως είχομεν πόνους πέρι;
ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ, ΕΛΕΝΗ

 
"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες''.

 
Αηδόνι ντροπαλό, μες στον ανασασμό των φύλλων,

σύ που δωρίζεις τη μουσική δροσιά του δάσους

στα χωρισμένα σώματα και στις ψυχές

αυτών που ξέρουν πως δε θα γυρίσουν.                               5

Τυφλή φωνή, που ψηλαφείς μέσα στη νυχτωμένη μνήμη

βήματα και χειρονομίες. δε θα τολμούσα να πω φιλήματα.

και το πικρό τρικύμισμα της ξαγριεμένης σκλάβας.

 
"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".

 
Ποιες είναι οι Πλάτρες; Ποιος το γνωρίζει τούτο το νησί;          10

Έζησα τη ζωή μου ακούγοντας ονόματα πρωτάκουστα:

καινούργιους τόπους, καινούργιες τρέλες των ανθρώπων

ή των θεών.

η μοίρα μου που κυματίζει

ανάμεσα στο στερνό σπαθί ενός Αίαντα

και μιαν άλλη Σαλαμίνα                                                      15

μ' έφερε εδώ σ' αυτό το γυρογιάλι.

Το φεγγάρι

βγήκε απ' το πέλαγο σαν Αφροδίτη.

σκέπασε τ' άστρα του Τοξότη, τώρα πάει να 'βρει

την καρδιά του Σκορπιού, κι όλα τ' αλλάζει.

Πού είναι η αλήθεια;                                                          20

Ήμουν κι εγώ στον πόλεμο τοξότης.

το ριζικό μου, ενός ανθρώπου που ξαστόχησε.

 Αηδόνι ποιητάρη,

σαν και μια τέτοια νύχτα στ' ακροθαλάσσι του Πρωτέα

σ' άκουσαν οι σκλάβες Σπαρτιάτισσες κι έσυραν το θρήνο,        25

κι ανάμεσό τους-ποιος θα το 'λεγε-η Ελένη!

Αυτή που κυνηγούσαμε χρόνια στο Σκάμαντρο.

Ήταν εκεί, στα χείλια της ερήμου. την άγγιξα, μου μίλησε:

"Δεν είν' αλήθεια, δεν είν' αλήθεια" φώναζε.

"Δεν μπήκα στο γαλαζόπλωρο καράβι.                                   30

Ποτέ δεν πάτησα την αντρειωμένη Τροία".


Με το βαθύ στηθόδεσμο, τον ήλιο στα μαλλιά, κι αυτό

το ανάστημα

ίσκιοι και χαμόγελα παντού

στους ώμους στους μηρούς στα γόνατα.

ζωντανό δέρμα, και τα μάτια                                               35

με τα μεγάλα βλέφαρα,

ήταν εκεί, στην όχθη ενός Δέλτα.

Και στην Τροία;

Τίποτε στην Τροία-ένα είδωλο.

Έτσι το θέλαν οι θεοί.

Κι ο Πάρης, μ' έναν ίσκιο πλάγιαζε σα να ήταν πλάσμα              40

ατόφιο.

κι εμείς σφαζόμασταν για την Ελένη δέκα χρόνια .

 
Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα

στα σαγόνια της θάλασσας στα σαγόνια της γης. ->Σχόλιο Γ. Σαββίδη…
από μία τοιχογραφία στην έξοχη εκκλησιά της Ασίνου βλ.  Πανόραμα  της Παναγίας Ασίνου

τόσες ψυχές                                                                   45

δοσμένες στις μυλόπετρες, σαν το σιτάρι.

Κι οι ποταμοί φουσκώναν μες στη λάσπη το αίμα

για ένα λινό κυμάτισμα για μια νεφέλη

μιας πεταλούδας τίναγμα το πούπουλο ενός κύκνου

για ένα πουκάμισο αδειανό, για μιαν Ελένη.                          50

Κι ο αδερφός μου;

Αηδόνι αηδόνι αηδόνι,

τ' είναι θεός; τι μη θεός; και τι τ' ανάμεσό τους;

 

 

"Τ' αηδόνια δε σ' αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες".


 
Δακρυσμένο πουλί,

στην Κύπρο τη θαλασσοφίλητη

που έταξαν για να μου θυμίζει την πατρίδα,                          55

άραξα μοναχός μ' αυτό το παραμύθι,

αν είναι αλήθεια πως αυτό είναι παραμύθι,

αν είναι αλήθεια πως οι άνθρωποι δε θα ξαναπιάσουν

τον παλιό δόλο των θεών.

αν είναι αλήθεια

πως κάποιος άλλος Τεύκρος, ύστερα από χρόνια,                  60

ή κάποιος Αίαντας ή Πρίαμος ή Εκάβη

ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος που ωστόσο

είδε ένα Σκάμαντρο να ξεχειλάει κουφάρια,

δεν το 'χει μες στη μοίρα του ν' ακούσει

μαντατοφόρους που έρχουνται να πούνε                             65

πως τόσος πόνος τόση ζωή

πήγαν στην άβυσσο
για ένα πουκάμισο αδειανό για μιαν Ελένη.
"Ελένη",Γ.Σεφέρης
Από τη συλλογή ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΟΣ,Γ΄,...Κύπρον,ου μ΄εθέσπισεν...


********

6 σχόλια:

VAD είπε...

Απ'τα πολυ αγαπημένα,τό'χω και γω ετοιμο για αναρτηση προσεχώς!
Ποιον στίχο να πρωτοδιαλέξεις;

ΛΑΦ-Γ2 είπε...

Συμφωνούμε VAD,ολόκληρη η συλλογή με τα κυπριακά ποιήματα είναι εξαιρετική!
Καλή Χρονιά σου ευχόμαστε!
Υ.Γ.Θα αναμένουμε την ανάρτησή σου...

Θερσίτης είπε...

Φέτος θα κάνω ένα πρόγραμμα με τα κυπριακά ποιήματα του Σεφέρη. Θα ζητήσω και τη γνώμη σας, συναδέλφισσα και αγαπημένα παιδιά από την ηρωική Μεγαλόνησο.

ΛΑΦ-Γ2 είπε...

Είμαστε στη διάθεσή σας αγαπητέ μας Θερσίτη.Προσβλέπουμε,άλλωστε, στη μεταξύ μας συνεργασία.
Στην ύλη της Γ΄Λυκείου έχουμε το ποίημα "Σαλαμίνα της Κύπρου".
Καλή χρονιά και καλή δύναμη!

Στέφανη είπε...

Χαιρόμαστε ιδιαίτερα για τη συμμετοχή μας στο ιστολόγιο και ευελπιστούμε σε μια δημιουργική χρονιά...!!!

Marinos είπε...

Καλή χρονιά σε όλους και εύχομαι τα καλύτερα για το ιστολόγιό μας...
Θα συνεργαστούμε με ευχαρίστηση για το καλύτερο δυνατό...!!!

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts with Thumbnails